DLL bestaat 80 jaar

De Polder, Bos en Oude Dorpjes Tocht

Woensdag 12 juni 2013, vandaag ons derde Midweekse tussendoortje van dit jaar en ditmaal is de start vanaf het NS station Alkmaar. De route is een idee van, en uitgezet door Linda. Het station Alkmaar werd in gebruik genomen op 20 december 1865 met de opening van de spoorlijn Den Helder – Alkmaar. Dit was de tweede door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) in gebruik genomen spoorlijn, na de spoorlijn Amsterdam - Rotterdam (de "Oude Lijn"). De spoorlijn van Amsterdam naar Alkmaar werd in 1931 geëlektrificeerd. In de eerste helft van de twintigste eeuw reden vanaf het station ook stoomtrams naar Egmond aan Zee, Bergen aan Zee en naar Schagen. Als laatste werd in 1955 de reizigersdienst naar Bergen aan Zee (bijgenaamd "Bello") gesloten. Vandaag weten 47 wandelaars de startlocatie te vinden die van plan zijn om klokslag 10.00 uur te starten ware het niet dat we door het ontbreken van sanitaire voorzieningen in trein, gesloten, en op het station, defect, moeten wachten tot de eerste voorziening open gaat. Dit gebeurt om 10.00 uur bij een in de nabijheid gelegen restaurant.

De blazen worden snel geleegd en om 10.10 uur gaan we op pad. Na een kleine twee kilometer door de bebouwing komen we bij het natuurgebied de Viaanse Molen, klein maar fijn. In het natuurgebied staat De Viaan, een in 1579 gebouwde poldermolen met een eikenhouten achtkant op lage voet. De molen is een zogenaamde grondzeiler. De molen werd in 1876 voorzien van een vijzel. Naast de molen staat de molenaarswoning. Na een rondje Viaanse Molen komen we op de Grasdijk, langs de Ringsloot ? Aan het einde van de Grasdijk komen we in Bergen en met een wijde boog om het dorp gaan we richting Schoorl. We genieten van landerijen, mooie vergezichten en de mooie villa’s. Na ruim 11 kilometer komen we bij restaurant ‘Duinvermaak’ voor de lunch. Dit was goed verzorgd met een aparte zaal voor de wandelaars. Na de lunch duiken we het Bergerbos in en lopen een gedeelte over de oude ‘Bello’ spoorbaan.  'Bello' is de bijnaam van stoomlocomotief NS 7742 die sinds 1915 dienst deed op diverse trajecten in Nederland. De locomotief is Nederlands enig bewaard gebleven lokaalspoor locomotief maar dankt haar bekendheid vooral aan de tramlijn Alkmaar – Bergen aan Zee. Bello werd in 1914 door de Berlijnse fabriek Schwartzkopf geleverd aan de HIJSM en reed als locomotief 1046 vanaf 1915 op allerlei lokaalspoorlijnen zoals de z.g. Haarlemmermeerlijnen, de lijnen Dieren – Apeldoorn e.v.a. Vanaf 1932 werd ze ingezet op de tramlijn Alkmaar – Bergen aan Zee, langs Koedijk en via Bergen. Na 31 augustus 1955 werd het traject gesloten door de NS, de dag nadat de NS 7742 de afscheidsrit op de lijn gereden had. In 1960 kwam Bello terug in Bergen en werd ze midden in het dorp neergezet als monument. Stilstaan in weer en wind bleek niet ten goede te komen aan de levensduur, en daarom werd in 1978 de locomotief voor het symbolische bedrag van ƒ 1,00 verkocht aan de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. De restauratie duurde tot 1985.  Na het Bergerbos steken we de Eeuwige Laan over, met zijn beroemde of voor vracht verkeer en autobussen beruchte scheve bomen, en lopen langs mooie villa’s en uitgestrekte landerijen om vervolgens langs ‘Het Oude Hof’ te wandelen. In 1642 koopt de lakenkoopman jonker Anthonis Studler van Surck uit Leiden de Heerlijkheid Bergen en wordt daarmee de nieuwe Heer van Bergen. Tot zijn familie behoren later ook de graven van Nassau-Bergen. In de buurschap Westdorp laat hij in 1660 een buitenplaats bouwen, Het Hof, nu bekend als het Oude Hof. Nog een korte stop bij de Zwarte Schuur en dan via het Paddenpad, Meerweg en Groeneweg lopen we, tussen de landerijen, richting Alkmaar. Lopend op de Groeneweg zien we rechts van ons nog de oude gebouwen van het voormalige vliegveld ‘Bergen’.  In 1937 begon de aanleg van een militair vliegveld bij het Noord-Hollandse Bergen. Hoewel aan de voet van de duinen gelegen, lag het vliegveld zelf in een polder waardoor het reeds zijn oplevering in 1939 met grote drassigheid kampte. Vanwege de hoge kosten had het Ministerie van Defensie in mei 1940 nog geen aanstalten gemaakt om dit euvel aan te pakken. Daardoor konden de hier gestationeerde Fokker G.1’s van de 4e Jacht Vliegtuig Afdeeling (4e JAVA) uitsluitend starten vanaf het betonnen platform voor de hangaars. Hier stonden zij ook opgesteld in de vroege ochtend van 10 mei 1940. Bij de Duitse luchtaanval raakten alle toestellen beschadigd en werden enkel hangaars vernield. Ook vielen er 3 doden.  Hoewel sommige G.1’s konden worden gerepareerd, was hun aandeel in de strijd niet zo groot als dat van de eveneens op Bergen gestationeerde Fokker C.X-verkenners van de Strategische Verkennings Vliegtuig Afdeeling (Strat. VerVA), die tijdens de oorlogsdagen 33 opdrachten uitvoerden. Op 15 mei 1940 betraden de eerste Duitse militairen het vliegveld. Behalve vernielde vliegtuigen troffen zij aan de zuidzijde van het vliegveld drie beschadigde Fokker G.1A’s aan. Na de capitulatie werd het vliegveld hersteld en gecamoufleerd en stationeerden de Duitsers hier vooral Messerschmitts 110. Op 4 mei 1944 vond een zwaar bombardement plaats door de Britten. Een Amerikaanse bommenwerper gooide op 28 mei 1944 de laatste bommen op 'Bergen'. Na de landing in Normandië op 6 juni 1944 bliezen de Duitsers het resterende vliegveld op. Op woensdag 2 mei 1945 dropten de geallieerden 1500 voedselpakketten, eindelijk een vreugdevolle gebeurtenis. Kort na de bevrijding zagen de Britten en Canadezen ervan af om met hun verkenningsvliegtuigen vanaf Bergen te opereren, in plaats daarvan verkozen zij een weiland ten oosten van de Bergerweg. Vliegveld Bergen is nimmer meer door de luchtvaart gebruikt; het kreeg uiteindelijk een bestemming als mobilisatiecomplex van de Koninklijke Landmacht. De door de Duitsers gebouwde bunkers zijn nog vrijwel compleet aanwezig. Even verder op de Groeneweg zien we links van ons de omstreden boorlocatie voor de ondergrondse gasopslag. We bereiken Alkmaar en lopen door de woonwijk Bergerhof naar het station. Voor we het station bereiken komen we langs de molen ‘De Eendracht’ een in 1771 gebouwde poldermolen in de Noord-Hollandse stad Alkmaar. Het is een ronde stenen molen van het type grondzeiler met een Oudhollands wiekenkruis. De Eendracht is de laatst overgebleven stenen poldermolen in Noord-Holland. Hij bemaalde tot 1931 de polder. Na jarenlange stilstand is de molen in de jaren zeventig van de 20e eeuw draaivaardig gemaakt. In 2000 is hij maalvaardig gerestaureerd. Daartoe zijn de waterlopen weer hersteld en is een houten scheprad in de molen geplaatst. We bereiken het station en onder vele complimenten aan het adres van Linda nemen we afscheid van elkaar. Het einde van een prachtige wandeldag, we hebben genoten. Linda, BEDANKT!! Ik wil Linda ook hartelijk danken voor de aanvullende informatie voor dit verslag, ik hoop dat jouw informatie goed is weergegeven.

Willem Deumer.

 

P.S. Wilt u reageren op mijn verslagen? Heeft u vragen, op- of aanmerkingen en aanvullingen op een verslag, laat het me weten. Mijn E-mailadres is: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Bij voorbaat mijn dank.

 

 

Fotoalbum 2018

Klik hier voor het fotoalbum van 2018

Facebook

Klik op het logo voor onze Facebook pagina

Onze sponsor

Bezoek de website van onze sponsor:

Klik hier voor website "Liv Ourdoor" (onze sponsor)

Ga naar boven