DLL bestaat 80 jaar

Woensdag 14 oktober 2015, het 7e en laatste Midweekse Tussendoortje van 2015. We starten vandaag vanuit de horecagelegenheid op Spoor 1 van het Amsterdamse Centraalstation. Deze tocht is uitgezet door Cor Brasser die vandaag ook de marsleider zal zijn. Om 10.00 uur verlaten ruim 60 wandelaars het station en via het Staionsplein, Haarlemmerstraat en de Haarlemmerdijk bereiken we de Haarlemmerpoort. De Haarlemmerpoort of Willemspoort aan het Haarlemmerplein is in feite de vijfde Haarlemmerpoort die voorkomt in de geschiedenis van Amsterdam. In 1837 was de voorganger van de huidige poort, de in 1618 naar ontwerp van Hendrick de Keyser voltooide Haarlemmerpoort, zo bouwvallig geworden dat besloten werd tot afbraak. Drie jaar later verrees, vlak bij de plek van de vorige, de huidige poort. De Willemspoort staat officieel op naam van architect Cornelis Alewijn (1788-1839), maar is hoogstwaarschijnlijk de facto van de hand van B. de Greef, zijn assistent-architect. De poort werd geopend op 27 november 1840, toen koning Willem II, een dag vóór zijn inhuldiging, door deze poort de hoofdstad binnenreed. Vandaar de tweede naam Willemspoort. Hiervan getuigt nog een inscriptie aan de binnenzijde. Na de Haarlemmerpoort bereiken we weldra het Westerpark. Hier kregen we gezelschap van het hondje Floortje, die het wel leuk vindt tussen al die wandelaars tot ongenoegen van zijn baasje.

 

Het Westerpark is een park ten westen van de Haarlemmerpoort en ten noorden van de Haarlemmertrekvaart. De aanleg van het park startte in 1890. Voordien lag hier van 1842 tot 1878 het station Willemspoort en diens emplacement vanwaar de treinen naar Haarlem vertrokken.

Al eerder was er, na de afbraak van de stadwallen en de bolwerken in 1857, het eerste (dus nog vóór het Vondelpark v/h Willemspark!) Amsterdamse stadspark: Westerplantsoen (ofwel Haarlemmerplantsoen ofwel Park Blaauwhoofd) aangelegd waar nu de Houtmankade, Barentszstraat en de Planciusstraat liggen. Vanwege de aanleg van het Noordzeekanaal en de spoorlijn door de Haarlemmer Houttuinen naar het hulpstation Amsterdam Westerdok (voorloper van het Centraal Station) heeft dit parkje maar tot 1876 bestaan, dus amper 20 jaar.

Na het Westerpark lopen we langs de spoorlijn A’dam CS-Sloterdijk. Als we onder de spoorlijn zijn gegaan en de spoorlijn aan de andere kant vervolgen zien we rechts van ons de begraafplaats Sint Barbara. Het kerkhof is ontstaan uit de behoefte tot een groter kerkhof. De op 25 augustus 1845 in gebruik genomen "dodenakker de Liefde"aan het Lange Bleekerpad, was veel te klein geworden. Door makelaar Wiegland wordt een stuk grond aan de Spaarndammerdijk aangeboden. Architect Bleys had aangeboden, geheel belangeloos, een plan te maken voor een nieuwe begraafplaats. Met goedkeuring van grondplan en het ontwerp voor de kapel woningen en afsluithek, kon de eerste spa op 7 september 1891 in de grond. Op 27 september 1893 was het kerkhof zover gereed dat de inwijding door monseigneur H. Poppen, de deken van Amsterdam, plaats kon vinden. Uiteindelijk is de huidige begraafplaats slechts een gedeelte van het ontworpen plan. Een kapel, opgericht in de zogenaamde vakbouw. De aanvoer van duizenden kubieke meters zand uit de duinen bij Castricum werd verricht door de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij. Bekende personen die hier begraven zijn zijn o.a. de schrijver Jozeph Alberdingk Thijm, schrijver/dichter Simon Vinkenoog, zanger Manke Nelis en de familiegraven van Boldoot en Bensdorp. Na de begraafpaats komen we vis de Spaarndammerdijk in Oud-Sloterdijk waar we langs de Petruskerk uit 1663 lopen. Na een korte wandeling door het industriegebied steken we de Haarlemmerweg over en gaan onder de spoorlijn door. We vervolgen ons pad langs de spoorlijn over, meestal smalle graspaadjes en komen langs het Gerbrandypark

 

Het Gerbrandypark werd aangelegd tussen 1957 en 1965 en is 45 ha groot. Het werd in 1963 vernoemd naar de Nederlandse politicus en staatsman Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961).

We vervolgen onze weg langs de spoorlijn tot aan de Postjesweg en komen via de Piet Mondriaanstraat bij het Park De Baarsjes dat overgaat in het Rembrandtpark

Tot in de jaren vijftig lag hier het tuinbouwgebied van de Sloterpolder. Na verplaatsing van de groentetuinders naar de Louwesweg en omgeving werd het terrein tot park ingericht. Het toekomstige park werd in 1958 vernoemd naar de beroemde schilder Rembrandt van Rijn. Pas in het begin van de jaren zeventig werd het park daadwerkelijk aangelegd. In het park ligt sinds 1973 de kinderboerderij 'de Uylenburg', de oudste van Amsterdam. Na het Rembrandtpark komen we bij het Surinameplein en lopen naar de Sloterkade waar we de lunch hebben bij Caffé Oslo. Na de lunch verder over de Sloterkade, klapbrug over en de Theophile de Bockstraat naar het Vondelpark.

Het Vondelpark v/h Willemspark is een langgerekt stadspark in Amsterdam. Het is genoemd naar de dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel, van wie een standbeeld in het park staat. Het park is sinds 1996 een rijksmonument.

Het Vondelpark is ontworpen in de Engelse landschapsstijl. De bedoeling van deze stijl is dat de bezoeker zich in de natuur waant, wanneer hij door het park loopt.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog werd het park gevorderd door de Duitse bezetters. Ook diverse villa's in de omgeving werden door de Duitsers in gebruik genomen om officieren in onder te brengen. Er werden greppels in het park gegraven om landingen van zweefvliegtuigen te bemoeilijken. In het park bevonden zich Duitse schuilkelders.

Vanaf half november 1944 was het park volledig afgesloten voor het publiek 'wegens houtroof en grote vernielingen'. Er werd 'overal gezaagd en gehakt'. Als gevolg van brandstofschaarste probeerde de Amsterdamse bevolking in die tijd overal waar mogelijk aan hout voor de noodkacheltjes te komen. Het zuidelijkste deel, bij de Amstelveenseweg, was vanaf 1944 in gebruik als Duits kampement en parkeerplaats voor het wagenpark. Gecamoufleerde Duitse legervoertuigen stonden verscholen tussen het groen achter de hekken. Het park was volledig afgesloten, met wachtposten, hekken en prikkeldraad. In een schuur bij een boerderij in het park zaten onderduikers. Er vielen diverse bommen in het park.

Na de oorlog moest er veel door de bezetters aangerichte schade hersteld worden en bomen worden herplant. We verlaten het Vondelpark spoedig via de Emmalaan en via het Valeriusplein, Apollolaan, Minervalaan en de Evert Cornelisstraat het Beatrixpark in. Het park is aangelegd in 1938 en geldt daarbij als typisch voor de overgang van de romantische ontwerpstijl van de 19e eeuw naar de meer functionalistische stijl van na de Tweede Wereldoorlog. Het ontwerp is van mevrouw Jakoba Mulder en de aanleg is vooral een werkverschaffingsproject geweest. Tijdens de Duitse bezetting heette het park van 1942 tot 18 mei 1945 Diepenbrockpark.

Een deel van het Beatrixpark maakte deel uit van de tuinbouw-tentoonstelling de Floriade van 1972. Hiervan dateert de kruidentuin, de Artsenijhof (aan het Boerenweteringpad).

We verlaten het Beatrixpark om via o.a. de Diepenbrockstraat, Churchillstraat, Jozef Israelskaden en de 2e van der Helstraat bij het Sarphatipark te komen. Het Sarphatipark is een rechthoekig park van 4,5 hectare midden in de Amsterdamse woonwijk De Pijp. Het park is in 1888 vernoemd naar de arts, stedenbouwer en weldoener Samuel Sarphati.

De Amsterdamse joodse arts Samuel Sarphati (1813-1866) nam het initiatief voor het aanleggen van dit park. Het ontwerp in Engelse landschapsstijl is van de stadsingenieur Van Niftrik. Pas in 1885, 19 jaar na de dood van Sarphati, werd begonnen met de aanleg van het park. Voor Samuel Sarphati is in 1886 een monument gebouwd, met een borstbeeld het Sarphatimonument. Het staat op een kunstmatig heuveltje en is vanuit grote delen van het park zichtbaar. Het is een rijksmonument en werd gerestaureerd in 1993.

Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog kregen alle straten e.d. vernoemd naar joden of op dat moment in leven zijnde leden van de Nederlandse koninklijke familie een andere naam en het Sarphatipark werd in augustus 1942 omgedoopt tot Bollandpark, naar de filosoof Gerard Bolland. Ook werd uit het monument voor Sarphati diens borstbeeld door de Duitse bezetters verwijderd. Na de bevrijding werd in 1945 de naamswijziging teruggedraaid (op 18 mei 1945) en de buste teruggeplaatst. Na het Sarphatipark een korte rust in Café Sarphaat waarna we de Ceintuurbaan vervolgen en via Blasiusstraat en de Ruyschstraat naar het Oosterpark. Het in 1891 aangelegde Oosterpark was het eerste grote park dat door de gemeente Amsterdam werd aangelegd. Het ontwerp in Engelse landschapsstijl is van de landschapsarchitect Leonard Springer.

Voor de aanleg van het Oosterpark moest de uit 1866 daterende oude Oosterbegraafplaats, die vlak achter de plek lag waar nu het Koninklijk Instituut voor de Tropen is, worden verplaatst. Er was aanvankelijk veel protest van nabestaanden tegen deze verplaatsing, maar uiteindelijk ging men akkoord met de nieuwe locatie. Dit werd de in 1894 geopende Nieuwe Oosterbegraafplaats die verderop, in de Watergraafsmeer, ligt.

In het park staan een aantal beelden en monumententen. Jan Wolkers ontwierp een sculptuur van roestvrij staal in de vorm van een vlam (1992). Het is een monument voor de literaire beweging de Tachtigers. Het beeld is geïnspireerd op een dichtregel van Hendrik Marsman over Herman Gorter, de belangrijkste dichter van de Tachtigers, die in 1927 overleed: 'Hij was van vuur / een golf, een vlam, / een stromend stuk natuur.'

Verder is er een stenen bank ter nagedachtenis van de schrijver Justus van Maurik, gemaakt door Eduard Jacobs (1859-1931). Aan de zijkanten van bank staan in reliëf afbeeldingen van figuren uit de boeken van de schrijver.

In het park bevindt zich sinds 2002 het Nationaal monument slavernijverleden, ontworpen door Erwin de Vries, ter herdenking van de afschaffing van de slavernij in Nederland. n maart 2007 werd een monument onthuld ter nagedachtenis van de in 2004 in de Linnaeusstraat vermoorde filmmaker en columnist Theo van Gogh. Het 4,5 meter hoge kunstwerk, genaamd 'De schreeuw', is een ontwerp van Jeroen Henneman en verwijst naar de vrijheid van meningsuiting.

Hans Bayens vervaardigde het beeld van drie Titaantjes, naar het gelijknamige boek van Nescio. Nescio is het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Jan H.M. Grönloh (1882-1961). Het beeld stelt drie hangende jongens voor op een bankje: Koekebakker, Hoyer en Bavink. Zij komen voor in het verhaal van de Titaantjes.

Van Gerrit Bolhuis is het bronzen beeld 'De bokkenrijder' (1957). Het beeld ‘Spelende kinderen’ (1957) is gemaakt door Gerda Rubinstein (1931). Paul Koning maakte het bronzen beeld 'Bolgewas' (1969). We verlaten het Oosterpark bij de Linnaeusstraat en via de Ringdijk en de Willem Beukelsstraat komen we bij park Frankendael.

Frankendael in de Watergraafsmeer is de enig overgebleven buitenplaats in Amsterdam.

De Watergraafsmeer werd in 1629 drooggemaakt. In de loop van de zeventiende en achttiende eeuw werden er ruim veertig hofsteden en buitenplaatsen aangelegd, waarvan er nog één bestaat. Het is onbekend wanneer het huis Frankendael werd gebouwd, maar het jaar 1733 is wel genoemd.

Toen in 1998 de Stadskwekerij werd opgeheven, startte de aanleg van park Frankendael.

Het kort na de Tweede Wereldoorlog gebouwde Tuindorp Frankendael (Jeruzalem) grenst aan de buitenplaats en is daarnaar vernoemd. We verlaten het park Frankendael voor even om via de Middenweg en de Hugo de Vrieslaan (recht de voormalige Emma-kerk uit 1939. In 1997 is de naam veranderd in De Bron) weer het park Frankendael te betreden. Nu lopen we langs het 7 ha groot volkstuinencomplex Klein Dantzig, opgericht in 1921. We verlaten de volkstuinen bij de Nobelweg die we oversteken en in het Prins Bernhardpark komen. Het park is aangelegd na de opening van het Amstelstation in 1939 net als het Julianapark dat in 1990 verdween en is nu een woonwijk met dezelfde naam. We verlaten het Prins Bernhardpark bij de Schagerlaan en via het IJslandtpad, Starrenboschstraat, Weesperzijde en de Overzichtweg bereiken we het Julianaplein met het daaraan gelegen NS-station Amsterdam-Amstel waar deze wandeltocht eindigd.

We danken Cor voor het uitzetten en begeleiden van deze Amsterdamse wandeltocht.

Willem Deumer.

 

fotoalbum

Fotoalbum 2017

Klik hier voor het fotoalbum van 2017

Facebook

Klik op het logo voor onze Facebook pagina

Onze sponsor

Bezoek de website van onze sponsor:

Klik hier voor website "Liv Ourdoor" (onze sponsor)

Ga naar boven